BİLİŞİM SEKTÖRÜNDE SINAİ MÜLKİYET HAKLARI

21.yüzyılda, sınır tanımayan teknoloji ağı hızla gelişmekte ve donanım çağından yazılım çağına geçiş aşikar bir şekilde gerçekleşmektedir. Bu gelişmelere paralel olarak Fikri Mülkiyet Hakları Sistemi, endüstriyel ve teknolojik buluşlar sayesinde önemli ölçüde gelişmiş ve çeşitlilik kazanmıştır.

Fikri mülkiyet koruması yeni kavramları kapsayacak şekilde yavaş yavaş genişletilmiştir. İnternetin gün geçtikçe yaygınlık kazanması ve bu sayede bilginin tüm dünyaya kolayca ulaştırılabilmesi bilginin kopyalanması ve yeniden kullanımı için artan talebi de beraberinde getirmiştir. Bu tür gelişmeler, yasal koruma sisteminin alanının genişlemesine ve yeni koruma kavramlarının geliştirilmesine neden olmuştur.

Fikri mülkiyet eserlerinin internet üzerinde lisansının verilmesi, internet üzerinde bazı kişilerin izin almadan başkalarına ait tanınmış markaları “domain name” olarak kendi adlarına kayıt ettirmeleri, değişik ülkelerin fikri ve sınai haklarla ilgili mevzuatlarının en iyi şekilde nasıl uyumlaştırılabileceği, bilgisayar programlarının tersine mühendislik yolu ile tekrar üretilmesinin yükleme veya kopyalama olup olmadığı ve eserin bilgisayarın hafızasına yüklenmesinin kopyalama sayılıp sayılmadığı konuları uluslararası düzeyde en çok tartışılan güncel sorunlardandır.

Bilgisayar programlarının, algoritmaların, matematiksel formüllerin patentli olarak korunması ve hakkın ihlali olmayan durumlarda fikri mülkiyet eserlerinin paralel ithalatına izin verilmesine yönelik olarak uluslararası düzeyde bir eğilim ortaya çıkmaktadır.

TürkKızılayı Lisanslı Soda Üretimine Son Verdi

Marka yaratmak şirketler için, hem kendi ürün ve hizmetlerinin diğerlerinden ayrışmasını, hem de haksız kullanımlara karşı durabilmeyi sağladığı için firmalar aşısından son derece önemli. Diğer bir yani ise, marka, tasarım ve patent haklarının lisans ile talep eden firmalara kullandırılabilmesidir.

Ülkemizde, lisanslı kullanımın, halen istenen düzeyde yaygınlaşmamış ve arzu edilen standarda kavuşmamış olması bilinen bir gerçek iken, Worlwide IP Law Networks isimli uluslararası topluluğun lisans konusundaki paylaşımları son derece dikkat çekici. Buna göre, dünya genelinde, lisans kullanım bedellerinin %88 oranında ödenmediği ya da tahsilatında sorun yaşandığı ifade edilmekte. Bu sorunun temelinde, kullanım şartlarının belirlendiği lisans sözleşmesinin içeriğinde net ve kapsamlı korumaya yönelik hükümlere yer verilmemiş olması, kısacası başarısız lisans sözleşmeleri yatmakta. Lisans, uzun süreli kullanım hakkı verdiği için, bunun kullanım koşullarını iyi belirlemek çok önemli. Lisans sözleşmelerinin, firma açısından gelir getirici, olumlu etkilerini yaratabilmek için hukukçulardan destek alınarak hazırlanması mutlak bir gerekliliktir. Aksi halde, firmalar kendi kazanılmış haklarını koruyamadan, kendi eliyle kendi ürünleri başka firmalar kullandırarak büyük maddi zararlara uğramaktadırlar.

Son dönem, basında da geniş ölçüde yer alan en çarpıcı örnek, Türk Kızılayı markasıyla üretilen maden suyunda yaşanan uyuşmazlıktır. Türkiye Kızılay Derneği, Hürriyet Gazetesi’nde yayınlanan tam sayfa ilanı ile, Şadırvan İçecek Üretim Sanayi ve Ticaret A. Ş. ile imzalanan Türk Kızılayı’ nın isim ve logo kullanımına ilişkin marka kullanım sözleşmesinin, ilgili firmanın yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle, Türk Kızılayı tarafından noter kanalıyla çekilen ihtarname ile iptal edildiğini duyurmuştur. Bun dan sonra ise, üretimin aynı şekilde devam etmesi, artık haksız kullanıma girmekte olup, kurum, bu konuda gerekli hukuki süreçlerin başlatıldığını yine aynı sayfada duyurmuştur.

Kazanılmış haklar için başka kişi veya işletmelere lisans ile kullanım hakkı verilebilir ve başka marka sahiplerinin kazanılmış hakları lisans hakkı talep ederek kullanılabilir. Ancak, mevcut hakların korunması ve lisanslı kullanımın yükümlülükler bakımında süreç içindeki takibi son derece önemli bir konudur.

OrbisVista, lisans sözleşmelerini deneyimli hukuk kadrosu ile hazırlamaya ve geçerli kılmaya yönelik işlemleri başlatmak konusunda hizmet vermektedir.