END OF CLOTH TRIAL WHEN SHOPPING!

When knowledge merges with power of thinking, mankind can go beyond the known borders. Not only creating new products and methods but also adapting known techniques to diffeent applications and creating new utilization fields are important. Such innovative investments are likely to be protected  by means of Patent, Utility Model or design registration in respect to outer appearance.

Patent and Utility Model registration protects functional features while Design registration protects appearance features and thus provides monopoly rights to the owner in area of use. On the other hand, right owners  are granted the right to impose prohibition to use against third persons. Therefore, it is aimed to remove all doubts in the mind of consumer.

We would like to share one of the most attractive and innovative applications of recent times  here. Scientists have developed 3D body scanning machine capable to measure body sizes  and thus creating virtual image. The virtual image created on the monitor gets rid of the issue of trying all clothes in stores and when the fitting size is found,  it can be bought without any doubt.

In practice,  the customer goes into a scanner in the form of a picture taking cabin with his/her underwears. The low intensity infrared rays scans more than 300 thousand points in the body and it takes 12 seconds at the most. Thus, more than 100 body sizes can be collected.

Then, the customer can try the clothes in the “virtual dressing cabin”  on computer monitor just hitting a couple of keys.  Even they can upload their images to internet,  and can try the clothes in online stores by means of computer or digital television. Particularly, no doubt it is an important development for verifying the size for those shopping on internet.

Whether or not the product is patentable, or really novelty cannot be known now but patent application has already been filed. Do not get surprised if it spreads and becomes part of our lives shortly.

THE TRADEMARK IN THE MARKET IS NEEDED NOT THE ONE IN THE CABIN

“The trademark in the market is needed not the one in the cabin.” That is exactly what Mr. Nihat Ergün, Minister of Science and Industry says. A complaint for not becoming trademark yet.

When Turkish Patent Institute’s data are examined, it is seen that there is drastic increase in number of trademark applications.  However, we are considerably mean in terms of putting the registered trademarks in market for use. We like keeping registration documents of the registered trademarks in “important assets” folder. With the words of Mr. Minister “we have the mentality of putting the trademark in cabin and lock it there in respect to trademark consciousness.” On the other hand, we have to take fast and big steps in trademark matter and achieve brandization. Ministry of Science, Industry and Technology targets to create at least 10 trademarks well known, recognized globally by 2023. When number of applications is considered, the increasing rate is pleasing but we must put our brands in the market, promote and use them. However, investment in our trademarks can only provide creating worldwide trademarks.

In comparison with last year, the number of trademark, Patent and Design applications is as follows :

	Increase Rate
Trademark:	%38
Patent	%26
Design	%20

Number of Trademark and Patents is as follows:

	Local	Foreign	Total
Trademark:	103 thousand  747	13 thousand  976	117 thousand
Patent	7 thousand  262	6 thousand  223	13 thousand  485

Turkey has broken a record in trademark application. It ranks in number one in Europe with about 120 thousand trademark applications. In 2011 103 thousand 747 local and 13 thousand 976 foreign in total 117 thousand trademark applications were made. France is in rank two after Turkey with 91 thousand 214 applications.

Last year 7 thousand 262 local and 6 thousand 223 foreign in total 13 thousand 485 patent and utility model applications were made at Turkish Patent Institute.

The increase rate of local patent applications of Turkey in 2011 is 26 percent.

Local patent and utility model application increase in first six month of this year have increased by 14 per cent when compared to the same period of last year and the number of application has increased from 3 thousand 698 to 4 thousand 202. Foreign patent and utility model application increase  has been 19 per cent when compared to the same period of last year and the number of applications has increased from 2 thousand 918 to 3 thousand 470.

As long as we could not achieve brandization in reality, broken record and achieved rank one will not be triggering development, which is considerably clear.

BİLİŞİM SEKTÖRÜNDE SINAİ MÜLKİYET HAKLARI

21.yüzyılda, sınır tanımayan teknoloji ağı hızla gelişmekte ve donanım çağından yazılım çağına geçiş aşikar bir şekilde gerçekleşmektedir. Bu gelişmelere paralel olarak Fikri Mülkiyet Hakları Sistemi, endüstriyel ve teknolojik buluşlar sayesinde önemli ölçüde gelişmiş ve çeşitlilik kazanmıştır.

Fikri mülkiyet koruması yeni kavramları kapsayacak şekilde yavaş yavaş genişletilmiştir. İnternetin gün geçtikçe yaygınlık kazanması ve bu sayede bilginin tüm dünyaya kolayca ulaştırılabilmesi bilginin kopyalanması ve yeniden kullanımı için artan talebi de beraberinde getirmiştir. Bu tür gelişmeler, yasal koruma sisteminin alanının genişlemesine ve yeni koruma kavramlarının geliştirilmesine neden olmuştur.

Fikri mülkiyet eserlerinin internet üzerinde lisansının verilmesi, internet üzerinde bazı kişilerin izin almadan başkalarına ait tanınmış markaları “domain name” olarak kendi adlarına kayıt ettirmeleri, değişik ülkelerin fikri ve sınai haklarla ilgili mevzuatlarının en iyi şekilde nasıl uyumlaştırılabileceği, bilgisayar programlarının tersine mühendislik yolu ile tekrar üretilmesinin yükleme veya kopyalama olup olmadığı ve eserin bilgisayarın hafızasına yüklenmesinin kopyalama sayılıp sayılmadığı konuları uluslararası düzeyde en çok tartışılan güncel sorunlardandır.

Bilgisayar programlarının, algoritmaların, matematiksel formüllerin patentli olarak korunması ve hakkın ihlali olmayan durumlarda fikri mülkiyet eserlerinin paralel ithalatına izin verilmesine yönelik olarak uluslararası düzeyde bir eğilim ortaya çıkmaktadır.

AR-GE PROJE DESTEKLERİ

Teknolojinin toplumsal faydaya dönüşme sürecini hızlandırmak amacı ile ülkemiz sanayi kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemek amacı ile kurulan TEYDEB yani Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı; ülkemiz kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme yeteneğinin, yenilikçilik kültürünün ve rekabet gücünün arttırılmasını hedeflemektedir. Bahsedilen hedeflerin gerçekleştirilebilmesi için TEYDEB tarafından destek programları yürütülmektedir.  

TEYDEB bünyesinde yürütülen destek programlarından bazıları;

-          Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı

-          EUREKA

-          KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı

-          Teknoloji ve Yenilik Odaklı Girişimleri Destekleme Programı (TEKNOGİRİŞİM)

-          Uluslararası Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı

ORBİS VİSTA'ya Teşekkür!

 

(EİB) Ege İhracatçı Birlikleri tarafından düzenlenen Gıda AR-GE Proje Pazarı Yarışması'nda Orbis Vista Patent ve Hukuk Danışmanlığı sınai mülkiyet sponsoru olarak yer alarak, ödül alan projelerin korunması için patent veya tasarım tescil başvurularını ücretsiz yapmayı üstlendi. Yarışmaya katkılarından ve verdiği destekten dolatı Orbis Vista, Ege İhracatçı Birlikleri tarafından Teşekkür Belgesi ile onurlandırıldı.

 http://www.orbisvista.com.tr/tr/index.php

Orbis Vista, İHRACAT Dergisi Sayfalarında

İHRACAT Dış Ticaret ve Ekonomi Dergisi sayfalarında Orbis Vista'ya yer vererek "ORBİSKOBİ" kampanyasını duyurdu. Mart 2012, Sayı 4

Koleksiyon Mobilya Farkını Ortaya Koyuyor

 

Dikkat çekici ve özgün tasarımlarıyla her zaman gözde firma olan Koleksiyon Mobilya, şimdi de, Philippe Starck tasarımı Alessi limon sıkacağını, mutfaklara neşe katmak üzere tasarım severlere sunuyor.

 

Bu ürün, mutfak araç gerecinden çok, evlerimize farklılık katan şık bir aksesuar olacağa benzer.

AMERİKA PATENT YASASINI YENİDEN ŞEKİLLENDİRDİ!

PATENT SÜRESİ KISALIRKEN, MİKRO İŞLETME KAVRAMI İLE TANIŞTIK

Teknoloji devlerinin artan patent davaları Amerika Patent Kanunu’ndaki değişimi kaçınılmaz kıldı ve patent savaşlarının önüne geçmek için yeni patent kanunu Barack Obama tarafından 16 Eylül 2011 tarihinde imzalandı. Kanundaki en önemli değişikliklerden biri patent hakkının; buluşu ilk yapanın değil, ilk başvuru yapanın olmasıyken, gerçekleşen bir diğer değişiklik de patent sürecinin 36 aydan 12 aya düşürülmesi.

Yeni kanunla birlikte bu yıl için öngörülen 10000 adet Amerika patent başvurusu için öncelikli inceleme talebi ile başvuru yapılması mümkün olacak. 26 Eylül 2011 tarihinde yürürlüğe giren kanunun getirdiği haklardan, 26 Eylül 2011 tarihinde ve bu tarihten sonra yapılmış başvurular yararlanabilecek.

Ancak, öncelikli inceleme hakkı talebiyle başvuru yapılabilmesi için patent başvurusunun sağlaması gereken bazı şartlar var. Süreç kısaltılmaya çalışıldığı için özellikle inceleme işlemleri için ayrılan süresinin kısaltılması önem taşıyor. Bundan dolayı, istem sayısı az olan başvuruların bu haktan yararlanabilmesi söz konusu. Öncelikli inceleme talebiyle birlikte yapılan başvurularda, bağımsız istem sayısının 4’ü, toplam istem sayısının ise 30’u geçmemesi gerekiyor.

Bu başvuru için resmi harçlar, büyük işletmeler için 4800$, küçük işletmeler için ise 2400$ olarak belirlendi. Sürecin hızlandırılması, başvuru sahipleri için maliyetleri arttırsa da başvurunun 12 ay içinde neticelendirilmesi oldukça önemli bir gelişme. Öyle ki, patent hakkı başvuruyla birlikte başlasa da başvuru belge kararı ile neticelenmediği sürece üretimi ya da ürünün piyasaya sürülmesi tavsiye edilen bir durum değil. Bu sürecin Amerika’da kısaltılması sayesinde, patent sahibi üretimi kısa zamanda, rahat bir biçimde başlatabilecek. Özellikle küçük işletmeler için başvuru ücretinin düşük tutulması, patent başvurusuna teşvik niteliği taşırken, aynı zamanda küçük işletmelerin buluşlarını pazara daha hızlı sokmalarını sağlayacak. Büyük şirketler için ise patentlerine patent kattıkları süreci kısaltacak.

Öncelikli inceleme talebi ile gerçekleştirilebilen başvuru sayısının sınırlı olması, başvuru sahipleri için tek dezavantaj gibi görünüyor. Bu durum, 2012 yılı için belirlenmiş 10000 başvuruluk kotanın dolmasıyla başvuru sahiplerini standart başvuru ile yollarına devam etmek zorunda bırakıyor. Sonraki yıllarda Amerika Patent Ofisi’nin talepleri karşılayabilme kapasitesine bağlı olarak başvuru sayısı artış gösterebilir.

Öncelikli inceleme talebiyle yapılan başvuruya benzer şekilde, yeni yasa öncesinde de Amerika’da küçük işletmelerin aktif bir şekilde patent dünyasına kazandırılması için Amerika Patent Ofisi tarafından alınan ücretler, büyük şirketlerden alınan ücretlere nazaran düşük tutuluyordu. Ancak bu yasayla birlikte bir adım daha atılarak “mikro işletme” yapısı üzerine gidilmiş ve şahısları da içine alan daha düşük bütçeli işletmeler için başvuru maliyetleri daha da düşürülmüştür. Küçük işletmeler, büyük işletmeler tarafından ödenen harçların ve başvuru ücretlerinin yarısını öderken, yeni yasa sayesinde “mikro işletme” sınıfına giren firmalar yarıdan daha düşük bir ücretlendirmeye tabi olacak. Buradaki en önemli detay “Mikro İşletme” sınıfına kimlerin girdiği? Öncelikli olarak geliri, Amerika’daki orta gelirli bir ailenin yıllık gelirini aşmayan (tahmini 150000$) şahıslar ve firmalar ile çalışan sayısı 500’ü geçmeyen firmalar mikro işletme olarak değerlendirilirken, üniversiteler bu kapsamda değerlendirilmiyor.

Konuyla ilgili bir diğer önemli ayrıntı ise başvuru yapan işletmenin ya da şahısın, öncesinde Amerika’ya yapmış olduğu patent başvurusu sayısının 5’i geçmemesi. Amerika dışındaki ülkelere yapılan başvurular “mikro işletme” sınıfına dahil olma hususunda önem taşımazken, Amerika’daki başvuru sayısının 5’i geçmesi, başvuru sahibinin “mikro işletme” haklarından yararlanamayacağı anlamına geliyor. Görüldüğü üzere değişen Amerika Patent Kanunu, sadece büyük şirketleri değil, küçük hatta mikro işletmeleri de gözetiyor. Bu değişiklikler kapsamında, Amerika’ya patent başvurusunda bulunmak isteyen Türk işletme sahipleri de bu haklardan yararlanabilecek. Özellikle şahısları ve mikro işletme sınıfına giren yenilikçi firmaların bu yeniliğe kayıtsız kalmaması gerekiyor. İthalat için önde gelen ülkelerden olan Amerika pazarının büyüklüğü göz önünde bulundurulduğunda Amerika’ya yapılacak başvurular daha çok önem kazanıyor ve sistemdeki yenilikler işletmeleri yüksek maliyetlerden kurtararak başvuru yapılmasını sağlıyor.

Son söz olarak, Amerika’ya yapılacak patent başvurularının yeni kanuna göre 12 ayda neticelendirilmesi, Uluslararası Patent Başvurusu (PCT) yapmak isteyen firmalar için bir ön fikir oluşturuyor. Sonucun başvuru sahibine 12 ayda bildirilmesi, rüçhan hakkı süresinden yararlanılmasını ve olumlu gelen sonuca göre farklı ülkelere de başvuru yapılması fikrini akla getiriyor. Sonucun olumsuz olması ise başvuru için daha fazla maliyet oluşmadan farklı ülkelere yapılacak başvurulardan vazgeçilmesini sağlıyor. Herhangi bir başvuru sisteminde bu kadar kısa sürede netice alınması söz konusu olmadığından, Amerika patentli bir ürünün ithal edildiği ülkeler arasındaysa, öncelikli başvurunun Amerika’ya yapılması yeni kanunun getirileriyle oldukça mantıklı görünüyor.

TürkKızılayı Lisanslı Soda Üretimine Son Verdi

Marka yaratmak şirketler için, hem kendi ürün ve hizmetlerinin diğerlerinden ayrışmasını, hem de haksız kullanımlara karşı durabilmeyi sağladığı için firmalar aşısından son derece önemli. Diğer bir yani ise, marka, tasarım ve patent haklarının lisans ile talep eden firmalara kullandırılabilmesidir.

Ülkemizde, lisanslı kullanımın, halen istenen düzeyde yaygınlaşmamış ve arzu edilen standarda kavuşmamış olması bilinen bir gerçek iken, Worlwide IP Law Networks isimli uluslararası topluluğun lisans konusundaki paylaşımları son derece dikkat çekici. Buna göre, dünya genelinde, lisans kullanım bedellerinin %88 oranında ödenmediği ya da tahsilatında sorun yaşandığı ifade edilmekte. Bu sorunun temelinde, kullanım şartlarının belirlendiği lisans sözleşmesinin içeriğinde net ve kapsamlı korumaya yönelik hükümlere yer verilmemiş olması, kısacası başarısız lisans sözleşmeleri yatmakta. Lisans, uzun süreli kullanım hakkı verdiği için, bunun kullanım koşullarını iyi belirlemek çok önemli. Lisans sözleşmelerinin, firma açısından gelir getirici, olumlu etkilerini yaratabilmek için hukukçulardan destek alınarak hazırlanması mutlak bir gerekliliktir. Aksi halde, firmalar kendi kazanılmış haklarını koruyamadan, kendi eliyle kendi ürünleri başka firmalar kullandırarak büyük maddi zararlara uğramaktadırlar.

Son dönem, basında da geniş ölçüde yer alan en çarpıcı örnek, Türk Kızılayı markasıyla üretilen maden suyunda yaşanan uyuşmazlıktır. Türkiye Kızılay Derneği, Hürriyet Gazetesi’nde yayınlanan tam sayfa ilanı ile, Şadırvan İçecek Üretim Sanayi ve Ticaret A. Ş. ile imzalanan Türk Kızılayı’ nın isim ve logo kullanımına ilişkin marka kullanım sözleşmesinin, ilgili firmanın yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle, Türk Kızılayı tarafından noter kanalıyla çekilen ihtarname ile iptal edildiğini duyurmuştur. Bun dan sonra ise, üretimin aynı şekilde devam etmesi, artık haksız kullanıma girmekte olup, kurum, bu konuda gerekli hukuki süreçlerin başlatıldığını yine aynı sayfada duyurmuştur.

Kazanılmış haklar için başka kişi veya işletmelere lisans ile kullanım hakkı verilebilir ve başka marka sahiplerinin kazanılmış hakları lisans hakkı talep ederek kullanılabilir. Ancak, mevcut hakların korunması ve lisanslı kullanımın yükümlülükler bakımında süreç içindeki takibi son derece önemli bir konudur.

OrbisVista, lisans sözleşmelerini deneyimli hukuk kadrosu ile hazırlamaya ve geçerli kılmaya yönelik işlemleri başlatmak konusunda hizmet vermektedir.

Sınai Mülkiyet Haklarının Terk Edilmişliği Üzerine...

Bu gün karşılaştığımız bir müşteri talebi kez daha fark ettirdi ki, sınai mülkiyet haklarını kullanmak bunların yakın takipçisi olmak, yakın takipçisi olmak onlardan yararlanmanın en temel şartı. Marka, patent veya tasarım başvurusu yapmak ve sonrasında arkaya yaslanmak, tescil belgesi geldiğinde tipik Türk sanayicisi mantığı ile bunu çerçeveletip duvara asmak ve unutmak belki de yapılacak en büyük hata. Sınai mülkiyet hakları, onlardan yararlandıkça, onları kullandıkça değer kazanır.

Sınai mülkiyette temel olarak sayılabilecek marka, patent ve tasarım tescilinde süreç bakımından ortak nokta, resmi kurumun incelemeden sonra yaptığı yayındır. Kurum, kendisine yapılan başvuruları ilana açarak, üçüncü şahısların itirazlarını bekler. İtiraz gelen başvurular, bu ilan aşamalarını yakından takip etmek o kadar önemli ki… İlan aşamasında tespit edilen ve kötüye kullanım sayılabilecek başvurular için anında işlem başlatabilme fırsatı verir. Basit bir itiraz dilekçesi bunun için yeterlidir. Aksi halde ise, hiçbir itiraz gelmediği için, kurum başvuruları tesciller.

Hak sahibi, eğer bu tescilden sonradan haberdar olur ise, tek yol dava süreci başlatmaktır. Bu ise, hem zaman hem de maliyet açısından yorucu ve yıpratıcı bir süreçtir.

Türk sınai mülkiyet sisteminin itiraza dayalı olması sanayicimizin ve tüm muhataplar açısından çok büyük bir avantaj sağlamaktadır. Bunun farkında olmak ve süreci iyi değerlendirmek elimizde.

Unutulmamalı ki, marka değerini artırmak ona yapılan yatırımların yanı sıra markalaşma stratejisinin iyi yönetilmesi ile de doğrudan ilgilidir. Markayı tescil ettirmek ve sonrasında takibini bırakmak, onu unutulmaya terk etmek, yapılan tüm yatırımları heba etmektir.

İyi bir marka yönetimi, markanın stratejik değer olarak görülmesi ile başlar. Şirketlerde nasıl satış ekipleri her hafta rutin toplantılar yapıp haftayı analiz eder ve sonraki haftanın stratejisini belirler ise, marka yönetimi de bunu gerektirir. Marka yönetim, başvurunun doğruluğu, sürecin ciddi biçimde takibi, benzer sonraki başvuruların ve piyasadaki kötüye kullanımların tespiti, bunlara karşı verilecek mücadeleler, mücadelelerden alınan olumlu sonuçların (basında) kamuoyu ile paylaşılmasını gerektirir. Böylece marka şirket için stratejik değerken, tüm kamuoyu ve dolayısıyla tüketici için giderek tanınan, güven duyulan ve uğruna mücadele edildiği bilinen, bu yönüyle de kıymet verilen bir marka olacaktır. Bilinirlik düzeyi artan marka, -emin olunuz ki- market raflarında ilk tercih edilen marka olacaktır. Hiç değilse her tüketicinin denemek isteyeceği bir marka olacaktır. Zaten pazarlamada, bu fikri tüketici zihninde yaratmış olmak en büyük başarıdır. Tüketicinin o markalı ürünü alıp kullandıktan sonra memnun kalıp kalmaması ise artık o ürünün kalitesine kalmış bir şeydir.

Stratejik marka yönetimi, pazarlama açısından görevini tamamlamış bulunmaktadır. Her eve girebilmiştir, her tüketicinin zihninde “marka” algısı yaratmıştır. Marka algısı o markanın “kaliteli” oluşu algısını da beraberinde getirir ve aslında “kalite” markanın alt kümesi gibidir. Marka, kaliteyi kapsar. Ancak markanın mutlaka kalite ile örtüşmesi gerekir ki, marka algısı bütünleşsin ve devamlılığı sağlanabilsin.

Görsel için kaynak: http://www.blobal.net/internette-marka-olmak.html

Fikrini Parçalara Ayır; Zira Küçük Olan Güzeldir!

Geçen gün e-postalarımı kontrol edip, içlerinden okunabilecek olanları ayıklamaya çalışıyordum. Bu tür durumlarda silinecek ve okunacak e-postaları seçmede iki temel kriter kullanırım. Eğer başlığı ilgimi çekmeyen çok uzun bir metin ise gelen kutuma düşen, okunma ihtimali doğrudan azalır. Muhtemelen bu e-posta vaktimin olduğu bir zaman okunmak üzere bekletirim. Ancak aradan birkaç gün geçip hala okunmayınca, her kontrol edişte aynı postayı görmek sıkar ve çok büyük bir ihtimalle birkaç gün içinde silerim.

Bir de, hani şu başında uzun süre insanı oyalayıp sonunda bunu bilmem kaç kişiye gönderin bakın görün neler oluyor, yollamazsanız acayip felaketler olur vs. diyerek zincir mesajlar yaratan anlamsız ve gönderildiği kişileri de gereksiz yere sıkıntıya sokan mesajlar var. Bunlardan nefret ederim. Bir de spam lerden…

Neyse bunu uzatmaya niyetli değilim aslında. Sadede geleyim. Geçen gün bir arkadaşımdan, hayran kaldığım bir tasarımın tanıtım postasını aldım. Toplu halde iken evin bir köşesine sığan harika bir aksesuar, açık halde ise harika bir oturma takımı.

Bunu görünce tasarımın asi bir yanı olduğunu bir kez daha fark ettim. Mevcut oturma gruplarının ev içinde kapladığı alana itiraz edilmiş ve çok daha fonksiyonel, şık, estetik ve kullanışlı bir oturma grubu tasarlanmış. Gel de hayran olma bu hayal gücüne!

Dünden bu yana ise sevgili arkadaşım Onur’un hayal gücü ile ortaya çıkan ve şimdilerde “Fikir Ayracı” adını alan bir kitap ayracını inceliyorum. Fikir Ayracı’nın ortaya çıkış amacı birçoğumuzun kitap okurken yaşadığı ortak sıkıntı: kalınan yeri belirlemek. Tasarımı ise çok estetik ve kullanışlı görünüyor. Aynı asi tutum burada da kendini gösteriyor. Mevcut kitap ayraçlarının veri sağlama yetersizliğine itiraz edilmiş ve çok daha fonksiyonel, şık, estetik ve kullanışlı bir oturma grubu tasarlanmış. Ama yine de, Onur’un göndereceği numuneyi inceledikten sonra eleştiri hakkım saklı kalsın. Bu kadar kayıtsız şartsız bir “şakşakçı” olmayayım. Fikir Ayracı’nın tescilli olduğundan haberdarım ancak bana göre, ayracın bir tasarım yönü de bulunmakta. Üst yüzeyi öyle bir tasarlanmış ki, görüntü bakımından sıradan ayraçlardan farklılaşmış. Tasarımındaki bu yenilikçi stil ise ürünün faydalı olmasını sağlamıştır. Bu sebeple “Fikir Ayracı” nın tasarım tescili ile korunmasının da son derece önemli ve gerekli olduğunu düşünüyorum.

Ey Türk Mucit, Koru Kendini

Televizyonlarda, tüm kanallarda görmeye alıştığım, hemen farklı bir kanala geçip izlenebirlir birşeyler arayıp aynı türden başka yarışmalar görüp hayal kırıklığına uğradığım ve nihayet pes edip eşimin yine NBA'yi açmasına bile aldırış etmeyecek kadar ekrandan soğuduğum çeşitli şarkıcı, oyuncu, dansçı, sirkçi, patenci vs. keşfine yönelik yarışmalarından sonra nihayet "işe yarar" bir yarışma programı başladı. Gizli yetenek keşfine yönelen diğer yarışmaların aksine "gizli zeka" keşfetmeye odaklanmışlar. Yarışmanın adı "Türk Mucit".

NTV'nin yarışma programı Türk Mucit, hayatı kolaylaştıracak, ihtiyacı karşılayacak, boşluğu dolduracak, yaptığını satacak ürün geliştirdiğini iddia eden, icadına, projesine güvenenler, hayallerini gerçekleştirmek isteyen "Türk Mucit" adayları ve ürünlerini arıyor.

Yarışmanın daha ilk elemelerinde kaybolmayan ayakkabıdan, projeksiyonlu laptopa, çiğ köfte makinasından, soba zehirlenmesini önleyen sistemlere, ambülans ve polis araçlarına öncelik tanıyan sinyalizasyon sistemlerinden, seyyar elektrik santraline ve matematik formüllerine kadar birçok enteresan proje izledim.

Yarışmada teknoloji harikaları peşinde koşulmuyor. Hayatı kolaylaştıracak orijinal projeler, insanların satın alacağı işler aranıyor... Finalistleri bekleyen büyük ödül ise, teknoloji ve pazarlama uzmanları tarafından icatlarını geliştirmeleri için verilecek destek ve bir de para ödülü.

"Türk Mucit bireysel yaratıcılığa inanıyor, destek veriyor. Türkiye'de icatların sayısını arttırmayı, heyecan verici fikirlere dikkat çekmeyi, hayatı kolaylaştıracak buluşları gün ışığına çıkarmayı amaçlıyor. "

Buraya kadar her şey çok güzel düşünülüp organize edilmiş. Ancak bu konularda danışmanlık veren bir kişi ve bir patent vekili olarak -ki bu işlerden anlarım- , yarışmada gizililik prensibinin ihlal edildiğini düşünüyorum. Mesela ben bir sanayici olsaydım, televizyonumun karşısına geçer, şöyle bir güzel kurulur, elime kağıt kalem alıp başlardım notlar almaya. Gelsin fikirler!

Özellikle eleme anında mucit adayları fikir veya projelerini jüriye beğendirip finale kalabilmek için tüm detayları açıklıyorlar. Ve gerçekten çok ilginç fikirler ortaya atılıyor. Bu fikir paylaşımı olanakları elinde barındıran bazı insanların beyninde aniden bir ışık yakacak ve uygulanabilirliğini araştımasını teşvik edecek. Böyle bakıldığında toplumun tamamı için faydalı görünen bu bilgi paylaşımı, o fikrin veya projenin yaratıcısı için ne yazık ki tüm emeğinin elinden kayıp gitmesi anlamına geliyor.

Oysa kanun koyucu, yeni buluşların teşvik edilmesi için buluş sahiplerine belli bir süre ile o buluşun tüm kullanım haklarını emeğinin karşılığı ve bir ödül olarak kendisine vermektedir. Bu şu anlama gelir: Bu buluşu tüm toplumla paylaştığın için teşekkür ediyoruz ve bunun karşılığında emeğin ve paylaşımın için sana Patent hakkı tanıyoruz. Patent hakkı, buluş sahibinin buluşu ile ilgili tüm hakları kendisinde saklı tutma imkanı verir ve kendisinden habersiz kötü niyetli kullanımı engeller. Ancak lisans ile bu buluş başkaları tarafından buluş sahibinin izni ile kullanılabilir, bunda hiçbir mani bulunmamaktadır.

Buluş sahiplerinin çok hassas oldukları "gizlilik" konusuna "Türk Mucit" nasıl bir önlem aldı bilmiyorum. Bunu, mutlaka bir önlem almış olduklarını varsayarak söylüyorum çünkü aksi halde bu paylaşım mucitler için büyük hak kayıpları doğurabilir. Tüm mucit adaylarına konuyu buradan duyurmayı borç bildim.